Sytuacja dzieci głuchych i ich rodziców

Chłopiec przykładający dłoń do ucha w geście stosowanym, aby lepiej słyszeć.

W niedzielę, 25 września, będziemy obchodzić Międzynarodowy Dzień Głuchych. Z tej okazji chciałabym poświęcić ten tydzień na przybliżenie Wam rzeczywistości osób głuchych w Polsce. Głusi zmagają się z wieloma przeciwnościami, a otoczenie często zamiast ułatwiać im życie, niepotrzebnie je utrudnia. Pierwszym zagadnieniem, nad którym się pochylę, jest sytuacja głuchych dzieci i ich rodziców.

Informacja o głuchocie dziecka to ciężki szok dla rodziców. Obraca w ruinę wyobrażenie o planowanej przyszłości, stwarza zupełnie nowe, niespodziewane wyzwania. Dodatkowym ciosem jest sposób, w jaki rodzice z reguły dowiadują się o dysfunkcji słuchu dziecka – z reguły wiadomość przekazuje lekarz, który nie dba o emocje i uczucia, gdyż dla niego to po prostu kolejny obowiązek zawodowy. Rodzina może liczyć tylko na szczątkowe informacje o radzeniu sobie z głuchym dzieckiem, dotyczące założenie aparatu słuchowego lub wszczepieniu implantu oraz rehabilitacji.

Większość rodziców głuchych dzieci to osoby słyszące, które nie zetknęły się z głuchotą w swoim najbliższym otoczeniu. W radzeniu sobie z nowym wyzwaniem nikt im nie pomaga. Mimo szczerych chęci, rodzice często są pozbawieni dobrych źródeł informacji, takich jak kontakt z innymi osobami niesłyszącymi. Zrozumienie sposobu funkcjonowania dziecka jest niezwykle trudne, zwłaszcza przy zetknięciu ze stereotypami i społecznym stosunkiem do głuchych. Tym samym dziecko miewa utrudniony start w przyszłość, wolniej integruje się ze słyszącymi. Często napotykanymi barierami są również mała liczba ośrodków pomagających osobom głuchym i niska świadomość społeczna dotycząca ich potrzeb.

Obowiązujący w Polsce system wspierania rodzin dzieci głuchych obejmuje wczesne wspieranie rodziny, przy czym trzeba zaznaczyć, że rodzice i tak sami muszą znaleźć pomoc. Główny cel późniejszego wsparcia stanowi wspomaganie rozwoju rodziny i dziecka w pierwszych latach jego życia. Działania są tym skuteczniejsze, im wcześniej zostaną podjęte, ale koncentrują się tylko na dziecku. Pozbawieni odpowiedniego wsparcia rodzice często zaczynają zmagać się z problemami ze zdrowiem psychicznym, co dodatkowo utrudnia funkcjonowanie rodziny.

O wiele lepiej wygląda sytuacja poza granicami naszego kraju. W Wielkiej Brytanii funkcjonują Ośrodki Wczesnej Interwencji, które prowadzą program ,,Dziecko Głuche w domu”. Do ośrodków są kierowane dzieci z wadami słuchu, dzięki czemu ich rehabilitacja zaczyna się najszybciej, jak to możliwe. Na pomoc mogą liczyć również rodzice, których odwiedzają psycholog i nauczyciel dzieci głuchych, od których rodzina otrzymuje wsparcie i informacje, dotyczące między innymi przysługujących świadczeń czy aparatów słuchowych. Kolejnym krokiem jest wyznaczenie głuchego konsultanta, czyli przeszkolonej osoby niesłyszącej, która podczas regularnych, domowych wizyt bawi się z dziećmi, a dodatkowo dzięki własnemu doświadczeniu ułatwia im integrację ze światem słyszących. Ponadto konsultant uczy języka migowego i rozmawia z członkami rodziny. Kiedy dziecko kończy 5 lat, zespół specjalistów pomaga w utworzeniu planu jego dalszego rozwoju, w tym metody edukacji. Rodzicom oferuje się dodatkowo spotkania grup wsparcia i specjalne warsztaty. Tak kompleksowo świadczona pomoc umożliwia zrównoważony rozwój dziecka, buduje jego tożsamość i więź z rodzicami. Wsparcie rodziców ułatwia im zrozumienie oraz zaakceptowanie sytuacji.

W Szwecji rodzice dowiadują się o głuchocie dziecka od psychologa wspieranego przez lekarza dysponującego kompleksowym zestawem informacji. Ponadto w szpitalach działają zespoły składające się z psychologa, lekarza, głuchego konsultanta, logopedy, surdopedagoga. Następny krok to spotkanie z rodzicami w domu, którego celem jest pomoc w zrozumieniu sytuacji i stworzenie planu dalszych działań. Rodzina może liczyć na wsparcie głuchego terapeuty i specjalistów, którzy wraz z rozwojem dziecka planują jego edukację oraz rehabilitację.

System wczesnej opieki nad rodziną dziecka głuchego w Polsce wymaga gruntownych zmian. Jedna z nich to powoływanie zespołów wsparcia rodziny, które rozpoczynałaby działanie natychmiast po zdiagnozowaniu głuchoty u dziecka. Diagnozę powinien przekazywać lekarz w obecności psychologa. Ponadto w szpitalach należałoby prowadzić rejestr rodzin wymagających pomocy, a w Internecie – bazę danych o formach wsparcia i miejscach, gdzie można je uzyskać.

Następnie rodzina powinna być obejmowana opieką przez Interdyscyplinarny Zespół Wsparcia Rodziny (IZWR) składający się ze specjalistów (psychologów, głuchych konsultantów, logopedów etc.). Zespół współdziałałby na rzecz rodziny, monitorował jej sytuację, udzielał niezbędnych informacji. Ponadto dbałby o ułatwienie członkom rodziny radzenie sobie w trudnej sytuacji.

Osoby głuche od początku stają przed licznymi wyzwaniami, niezrozumiałymi dla osób słyszących. Brak odpowiedniego wsparcia od najmłodszych lat ogranicza ich harmonijny rozwój, utrudnia późniejsze funkcjonowanie. Przez brak pomocy cierpią także rodzice, którym trudno pogodzić się z niespodziewaną sytuacją. Należy stworzyć odpowiedni system wsparcia i informacji, na czym zyskają nie tylko osoby niesłyszące, ale także ich rodziny i całe społeczeństwo.

Tekst powstał w oparciu o pracę: Czajkowska-Kisil Małgorzata, Łacheta Joanna, ,,System wsparcia rodziny dziecka głuchego w Polsce. Stan obecny i rekomendowane zmiany”, Warszawa, Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, 2016, ISBN 978-83-65029-20-1.

Jedna myśl na temat “Sytuacja dzieci głuchych i ich rodziców

  1. Reliable information for every mother. Diseases pregnant wome , childbirth and formation baby. A number of useful and advice for pregnant women. Appearance child – well-being in family. Should be prepared to the appearance of baby.

    Pregnant can not know everything. She must be assistant. Recommend to necessary moment correct solution. Did the baby get sick? Appear difficulties with bearing? There are tasks for nurturing baby? At all problems will answer experts and experienced moms.
    feet swelling after pregnancy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *