Poprawa świadczeń rodzinnych

Posłanka Kornelia Wróblewska walczy z wykluczeniem i podziałami społecznymi

Po półtora roku w końcu projekt nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych trafia do pierwszego czytania. Ma on na celu wykonanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, oraz z dnia 18 listopada 2014 r., sygn .akt SK 7/11. Orzekł o częściowej niekonstytucyjności wprowadzenia do ustawy o świadczeniach rodzinnych kryterium wieku powstania niepełnosprawności, jako przesłanki uzależniającej uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, co oznacza konieczność usunięcia tego kryterium z ustawy.

W najbliższy wtorek (6 lutego 2018 roku) na Komisji Polityki Społecznej i Rodziny odbędzie się pierwsze czytanie poselskiego projektu nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych (Druk 1100). Zostałam upoważniona do reprezentowania wnioskodawców. Oczywiście w związku z długim oczekiwanie i zmianami prawnymi na przestrzeni ostatniego 1,5 roku, trzeba będzie wnieść poprawki związane z kwotami świadczeń.

Obecnie mamy 3 rodzaje świadczeń różniących się kwotą i zasadami przyznawania oraz waloryzacją:

  1. Świadczenie pielęgnacyjne – 1477 zł – przysługuje osobie, która rezygnuje lub nie podejmuje pracy zawodowej, by opiekować się dzieckiem niepełnosprawnym wymagającym szczególnej opieki. Od 1 stycznia 2013 Przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 r.ż (lub do 25 r.ż. Jeżeli ON się uczy).
  2. Specjalny zasiłek opiekuńczy – 520 zł – wprowadzony od 1 stycznia 2013 r. jako alternatywa do świadczenia pielęgnacyjnego dla osób, które nie kwalifikują się na to świadczenie – dotyczy to opiekunów osób dorosłych. Prawo do tego świadczenia uzależnione jest od kryterium dochodowego ( 764 zł netto).
  3. Zasiłek dla opiekunów – 520 zł – wprowadzony ustawą przejściową (po tych zmianach) z 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, którzy utracili prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw z dniem 1 lipca 2013 r.

Proponowane zmiany:

  1. W miejsce 3 świadczeń wprowadzamy  – redukujemy ustawy w myśl zasady – w miejsce 2 przepisów wprowadzamy 1; tutaj – w miejsce 2 ustaw wprowadzamy 1 – nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych, uchylenie ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.
  2. Z definicji „pełnoletniej osoby niepełnosprawnej” wyrzucamy „osobę, która ukończyła 75 r.ż.”
  3. Wszystkim osobom, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia, lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą, przysługiwać będzie jedno świadczenie opiekuńcze tj. świadczenie pielęgnacyjne.
  4. Wprowadzamy zmianę w definicji OPIEKUNA FAKTYCZNEGO tak, żeby obejmowała zarówno przyszłych rodziców adopcyjnych, ale także członków rodziny nie tylko w pierwszym stopniu pokrewieństwa oraz osób nie spokrewnionych, pod warunkiem faktycznego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i prowadzenie z nią wspólnie gospodarstwa.
    • Obecnie: Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje tylko osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, wynikający z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. A więc jeżeli postanowię rzucić pracę, by opiekować się chorą kuzynką, która nie ma innej rodziny, świadczenie mi nie przysługuje.
  5. Osobom, które pobierają emeryturę, rentę, rentę rodzinną z tytułu śmierci małżonka przyznaną w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalne-rentowego, rentę socjalną, nauczycielskie świadczenie rekompensacyjną, zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne – tym osobom świadczenie pielęgnacyjne będzie przysługiwać w wysokości różnicy pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a kwotą pobieranych ww. świadczeń.
    • Obecnie: Jeżeli ktoś ma przyznane powyższe świadczenie, świadczenie pielęgnacyjne mu nie przysługuje. Nie można się również zrzec tych świadczeń, na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego.
  6. Wprowadzamy możliwość nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych przez osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego/ specjalnego zasiłku opiekuńczego/ zasiłku dla opiekuna (obowiązujących obecnie, po wprowadzeniu ustawy – jednego zasiłku pielęgnacyjnego) z tytułu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, które utraciły wskazane świadczenia na skutek zdarzeń niezależnych od tych osób, np. na skutek śmierci osoby, nad którą sprawowana była opieka, poprawy stanu zdrowia podopiecznego czy zmiany opiekuna w sytuacji, gdy niepełnosprawny na przykład wejdzie w związek małżeński.
    • Obecnie: Z momentem zmiany sytuacji, tj. nagłego rozstania z podopiecznym, np. z powodu jego śmierci, opiekun pozostaje z dnia na dzień bez środków do życia i prawa do jakichkolwiek świadczeń czy zasiłków.
  7. Wprowadzamy zmianę w tytule stosunku pracy, tak by umożliwić opiekunowi pobierającemu świadczenie pielęgnacyjne osiąganie dorywczo dochodu nie wynikającego ze stosunku pracy, a jedynie z zajęć np. chałupniczych, lub drobnych zleceń, wykonywanie których nie niesie ryzyka uszczerbku dla podopiecznego lub sprawowanej nad nim opieki.
    • Obecnie: Nie można nic dorobić. Nawet jak dziecko idzie do szkoły i matka musi mu towarzyszyć na każdym kroku, by go przemieścić z klasy do klasy, zmienić pieluchę, nakarmić itp, więc jest z nim w szkole, nie może dorobić sprzątając korytarze lub pilnując szatni w czasie, gdy dziecko jest na lekcji. Siedzi bezczynnie. Nie może nic oficjalnie dorobić bo zostanie jej odebrane świadczenie.
  8. Począwszy od roku 2017, corocznie od 1 stycznia wysokość kwoty świadczenia pielęgnacyjnego będzie podlegać waloryzacji o wskaźnik, który stanowi procentowy wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym mówi ustawa.
  9. Zasiłkiem pielęgnacyjnym zostaną objęte wszystkie osoby z niepełnosprawnością w stopniu znacznym i umiarkowanym, niezależnie od momentu powstania niepełnosprawności. Ponadto podnosimy jego wartość z kwoty 153 zł do kwoty 200 zł. Zasiłek od kilku lat nie był rewaloryzowany.
    • Obecnie: Przysługuje Osobom Niepełnosprawnym w stopniu znacznym, zaś w stopniu umiarkowanym tylko jeśli niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 r.ż. oraz dla osób, które ukończyły 75 lat.