Druk nr 778 – analiza

Druk nr 778 (Warszawa, 07 lipca 2016 r.)

Senacki projekt ustawy – o zmianie ustawy i emeryturach i rentach z Funduszu Zabezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw

Opis projektu:

  • (…) projekt dotyczy uwzględnienia wskazówek zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2012 r. stwierdzającym niezgodność art. 114 ust. 1a ustawy z Konstytucją. Nowelizacja dotyczy przesłanek ograniczających wzruszalność decyzji wydanych przez organy rentowe
  • Na podstawie ww. przepisu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógł zmodyfikować wcześniejszą decyzję dotyczącą ustalenia prawa do świadczenia, jeśli zmieniła się ocena przedłożonych dowodów (nawet jeśli nie pojawiły się nowe informacje). Wprowadzało to niepewność dla obywatela co do ostateczności decyzji o przyznaniu świadczenia, nawet wtedy jeśli ewentualny błąd w decyzji wynikał z winy urzędu.
  • Pomimo że TK nie zakwestionował ich wprost (nie były przedmiotem wniosku), analogiczne problemy dotyczą także:

    – pozostałej części art. 114 ustawy o emeryturach i rentach,

    – systemu zaopatrzeniowego służb mundurowych,

    – systemu ubezpieczeń rolniczych (art. 44 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników).

  • W przypadku wszystkich tych ustaw, przepisy dotyczące zmian przyznanych świadczeń:

    – nie zostały ograniczone czasowo,

    – podlegają niejasnym i uznaniowym kryteriom.

  • Proponowane rozwiązanie zawarte w projekcie, polegające na wprowadzeniu zamkniętego katalogu przypadków oraz ograniczenia czasowego, kiedy mogłoby nastąpić wzruszenie decyzji organów emerytalno-rentowych, wzorowane jest na odpowiednich przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
  • Decyzje o wznowieniu postępowania będą mogły zostać wydane w sytuacji:

    1. Fałszowania dowodów, świadomego wprowadzania w błąd lub wydania decyzji w wyniku przestępstwa (w ciągu 10 lat od wydania decyzji),

    2. Ujawnienia nowych okoliczności lub dowodów nieznanych organowi w dniu wydania decyzji (w ciągu 5 lat od wydania decyzji),

    3. Uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności orzeczenia sądu, na podstawie którego została wydana decyzja (w ciągu 5 lat od wydania decyzji),

    4. Przyznania świadczenia lub jego nieprawidłowego obliczenia na skutek błędu organu (w ciągu 3 lat od wydania decyzji).

  • Decyzje będą także mogły być zmienione bez żadnego ograniczenia czasowego, jeśli w wyniku zmiany decyzji zostałoby przyznane prawo do świadczenia lub jego wysokość zostałaby podwyższona.
  • Ws. projektu zostały przeprowadzone konsultacje społeczne

Cel projektu ustawy:

  • Wykonanie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
  • Obrona interesów osób pobierających wymienione w projekcie świadczenia, m.in. poprzez zagwarantowanie pewności prawnej w kwestii niezmniejszania kwot świadczeń.